Opent in een nieuw tabblad

Gezien en Gehoord Worden

Iemands Getuige Zijn Is Een Voorrecht


Warning: Undefined array key "HTTP_ACCEPT_LANGUAGE" in /home/deb2002861/domains/counsellingtherapie.nl/public_html/wp-content/themes/bricks/includes/elements/code.php(236) : eval()'d code on line 2

Deprecated: substr(): Passing null to parameter #1 ($string) of type string is deprecated in /home/deb2002861/domains/counsellingtherapie.nl/public_html/wp-content/themes/bricks/includes/elements/code.php(236) : eval()'d code on line 2

All blog material on this site is in Dutch. You can ask your browser to translate the text below, or visit the English version on my swiss site. Click here to return to my English-language homepage.

Getuige zijn van een geliefde vraagt moed en stilte. Het betekent onvoorwaardelijk luisteren zonder te oordelen, waardoor de verteller zich gehoord, gezien en erkend voelt — een diepe heling voor beiden.

Bijgewerkt op: 05/08/25

Weinig dingen in het leven zijn zo krachtig als erkenning. Niet voor iemands successen. Niet voor iemands prestaties. Erkend worden puur en alleen om te zijn, om te bestaan. Onvoorwaardelijke erkenning is een krachtige bevestiging dat je bestaat. En een van de sterkste manieren om dit te ontvangen is het proces van getuige zijn.

Counselling is, naar mijn ervaring, boven alles een proces van getuige zijn. Voor veel cliënten is counselling de plek waar ze voor het eerst ervaren wat het betekent om gehoord te worden, gezien te worden — om écht gehoord te worden. Geen onderbrekingen, geen verhoren, geen oordelen. Alleen de mogelijkheid om je verhaal te vertellen, en dat verhaal gespiegeld terug te krijgen. Geparafraseerd, met hier en daar een vraag om iets te verduidelijken.

Een van de moeilijkste dingen is écht contact maken. Luisteren naar de beleving van een ander, zonder te willen overtreffen, ingrijpen, meevoelen, corrigeren of ruzie zoeken. Gewoon luisteren, en het verhaal laten zijn zoals het op die dag nodig heeft, op precies die manier.

Het geschenk iemands getuige te zijn

Iemands getuige zijn is een groot privilege: ze geven je hun vertrouwen wanneer zij hun verhalen delen – verhalen vaak, die maar met weinigen zijn gedeeld.

Op zo’n manier gehoord worden, is op zijn beurt ook een diepgaand geschenk. Het betekent dat je zonder onderbrekingen luistert, waardoor de ander de ruimte krijgt om elk detail te verkennen, ook de hoekjes en gaten in het verhaal die anders misschien onopgemerkt of verborgen zouden blijven. Aspecten die anders tot schaamte, schuldgevoel of angst kunnen leiden. Getuige zijn betekent volledig aanwezig zijn, met het besef dat de ander je het voorrecht van vertrouwelijkheid en vertrouwen schenkt. Jij geeft je tijd, je aandacht, je aanwezigheid en je getuige zijn. Daarmee bied je de persoon (of personen) met wie je bent de ultieme bevestiging: “Je bent het waard om gehoord, gezien, begrepen en erkend te worden.”

De Pijn van Onzichtbaarheid

a person wearing a mask

Er wordt vaak gezegd dat middelste kinderen de onzichtbare leden van een gezin zijn. Volgens sommigen zijn zij degenen die tussen de mazen van het gezin vallen — vooral in grotere gezinnen. Zij zouden degenen zijn die het moeilijk vinden een eigen plek voor zichzelf te vinden (anderen, zoals zo vaak het geval is in de psychologie, denken juist het tegenovergestelde). Ik geloof niet dat alleen middelste kinderen worstelen met het gevoel onzichtbaar te zijn. Ik ken ook eerstgeborenen en laatstgeborenen die soortgelijke ervaringen hebben, dus er zullen ongetwijfeld ook andere factoren meespelen dan alleen de geboortevolgorde. Opvoedingsstijlen bijvoorbeeld. Aangeboren eigenschappen en karakteristieken van een persoon kunnen eveneens een rol spelen. Net als sociale en politieke omstandigheden die ertoe leiden dat een samenleving de problemen van bepaalde (groepen) individuen negeert.

Diverse benaderingen binnen counselling en therapie houden rekening met deze bredere contexten bij het werken met individuele cliënten of groepen. Narratieve therapie bijvoorbeeld hecht veel waarde aan het proces van getuige zijn. Dit gebeurt onder andere om een historische onrechtvaardigheid te corrigeren die minderheden is aangedaan, wier verhalen vaak doelbewust zijn genegeerd, vergeten of zelfs vernietigd — en daarmee het fundament van gemeenschappen én het individuele psychische welzijn hebben aangevallen en ondermijnd. Het negeren van de verhalen van minderheden maakt het voor dominante groepen mogelijk om zonder schuldgevoel of schaamte te blijven overheersen.

Hetzelfde geldt voor één-op-één relaties.

Ogen Wijd Open

De ander negeren betekent blind zijn voor hun belevingen, hun verhalen, hun ervaringen. Zo’n selectieve doofheid of blindheid stelt ons in staat in een gelukzalige staat van onwetendheid te leven over onze eigen tekortkomingen, en over de pijn die onze daden (of het uitblijven daarvan) veroorzaken bij de mensen met wie we samenleven. Het negeren van de ander kan allerlei reacties oproepen: van schreeuwen of agressie tot diepe afhankelijkheid, narcisme en de drang om te domineren. Het kan ook leiden tot isolatie, eenzaamheid en depressie.

Het proces van getuige zijn keert deze verschijnselen om. In plaats van weg te bewegen van de ander, bewegen we naar de ander toe. In plaats van de behoeften, ervaringen en belevingen van de ander te negeren, richten we ons juist op hen. Die beweging op zich draagt een enorme helende kracht in zich, voor iedereen die erbij betrokken is.

Wat is nodig om Getuige te zijn van een Geliefde?

Close-up side profile of a person with green eyes wearing a black knit hat and looking to the left against a blurred dark background

Hoe moeilijk is het om écht te luisteren? Het is eerlijk gezegd niet makkelijk. Het lastigste deel is misschien wel de golf van schaamte en schuld die kan opkomen wanneer we voor het eerst het verhaal van de ander écht horen: “Waarom kon ik dit niet eerder horen? Waarom koos ik ervoor hier doof voor te zijn…?”

Getuige zijn betekent de moed verzamelen om stil te blijven, om op te nemen en echt te horen. Om zo goed mogelijk de drang te onderdrukken om te interveniëren, te onderbreken, te schreeuwen, te corrigeren of te ontkennen wat wordt gezegd. Om figuurlijk op je nagels te bijten en op je handen te zitten terwijl de ander zijn of haar beleving deelt. Om te beseffen dat het er niet toe doet of je het eens bent over feiten, data, tijden; of over wat wel of niet gezegd is, wat wel of niet gedaan is.

Het proces van getuige zijn probeert geen feit van fictie te scheiden, maar biedt de verteller de ruimte om zijn of haar verhaal te vertellen — ononderbroken.

Tijdens het getuige zijn staat de verteller centraal. Hij of zij mag ervaren wat het is om gehoord te worden, om het respect te ontvangen van de stilte van anderen. Dit zijn op zichzelf al zeer helende fenomenen. Wanneer iemand voelt dat hij of zij wordt gehoord, wordt die persoon verteld dat hij of zij ertoe doet. Dat hun verhaal, hun waarnemingen, hun ervaringen geldig en waardevol zijn.

Dat zij zelf waardevol zijn.

Waarom?

Omdat ze bestaan, en omdat ze een verhaal hebben over hun leven.

Hun verhaal.

water drops on a feather
Deze post is gepubliceerd onder:

Als deze tekst je aanspreekt of inspireert:
 hier kun je je aanmelden voor mijn nieuwsbrief:

Vergelijkbare Teksten: